Wanneer heb je recht op outplacement en welke verplichtingen horen daarbij?
Blog door
Mariël Ganzeboom
Wanneer je te maken krijgt met ontslag of een reorganisatie, komt een outplacementtraject al snel ter sprake. Maar hoe zit dat juridisch precies? Heb je er recht op, en welke verplichtingen gelden voor jou en je werkgever?
Bij MEPD zien we dat hierover veel vragen leven. Daarom lees je in dit artikel helder uitgelegd hoe het werkt, wanneer outplacement wordt aangeboden en welke afspraken daarbij horen.
Bestaat er wettelijk recht op outplacement?
Nee. Er is geen wettelijk recht op outplacement, zoals dat bij re-integratie wel bestaat. Outplacement komt vrijwel altijd voort uit afspraken tussen werkgever en werknemer.
Wat wél wettelijk is geregeld, is de transitievergoeding. Die is bedoeld om de stap naar nieuw werk te ondersteunen en kan (deels) worden ingezet voor outplacement. Veel werkgevers kiezen ervoor om een traject aan te bieden omdat het zorgt voor rust, duidelijkheid en een zorgvuldig proces.
Wanneer wordt outplacement aangeboden?
Outplacement wordt meestal aangeboden bij:
- Reorganisatie of het vervallen van functies.
- Een mismatch tussen rol en talent.
- Beëindiging met een vaststellingsovereenkomst.
- Niet-verlenging van een contract.
- Een verstoorde arbeidsrelatie.
In al deze situaties helpt outplacement om richting en perspectief te bieden, voor zowel medewerker als werkgever.
Hoe leg je outplacementtraject vast?
Afspraken over outplacement worden meestal formeel vastgelegd. Dat gebeurt op twee manieren:
Vaststellingsovereenkomst (VSO)
Een VSO is een overeenkomst tussen werkgever en werknemer waarin het einde van het dienstverband wordt geregeld. Hierin spreek je af:
- Welk outplacementbudget of traject wordt aangeboden.
- Hoelang het traject duurt.
- Of je wordt vrijgesteld van werk om te solliciteren.
- Welke documenten of referenties je meekrijgt.
Wanneer het om één medewerker gaat, wordt dit vaak vastgelegd als individueel outplacement, een traject met persoonlijke begeleiding en ruimte voor maatwerk.
Sociaal plan of cao
Bij grotere reorganisaties geldt vaak een sociaal plan. Dit is een document met afspraken voor groepen medewerkers, opgesteld met de ondernemingsraad of vakbonden. Hierin staat soms een standaard outplacementregeling, met duidelijke spelregels en termijnen.
Bij reorganisaties waarbij meerdere medewerkers tegelijk begeleiding nodig hebben, past vaker collectief outplacement, met gezamenlijke modules en ondersteuning voor een hele groep.
Is outplacement verplicht om te volgen?
Of je verplicht bent om mee te doen, hangt af van de afspraken die je hebt gemaakt.
Outplacement als onderdeel van een VSO of sociaal plan
Wanneer je hiermee hebt ingestemd, hoort actieve deelname bij de gemaakte afspraken. Dit wordt er van je verwacht:
- Aanwezig bent bij gesprekken.
- Meewerkt aan activiteiten.
- Tijdig reageert op afspraken.
Doe je dat niet, dan kan de werkgever aangeven dat je de overeenkomst niet nakomt. Meestal gebeurt dit pas na overleg.
Outplacement vrijwillig aangeboden
Is het aanbod vrijwillig? Dan ben je niet verplicht om mee te doen. Weigeren heeft dan geen juridische gevolgen. Wel kan het betekenen dat je waardevolle begeleiding misloopt, zeker wanneer solliciteren nieuw of spannend is.
Wat als je het weigert?
- Bij verplichte afspraken: kan effect hebben op de VSO-afspraken.
- Bij vrijwillig aanbod: geen gevolgen, maar je mist kansen op ondersteuning.
Verplichtingen van de werkgever
Als een outplacementtraject wordt afgesproken, moet de werkgever zorgen voor:
- Een professioneel bureau met een duidelijke aanpak.
- Budget of vergoeding.
- Ruimte voor sollicitatie-activiteiten.
- Zorgvuldige omgang met gegevens.
Verplichtingen van de werknemer
De werknemer is verantwoordelijk voor betrokkenheid en inzet. Dat betekent niet dat iemand moet “presteren”, maar wel actief deelnemen binnen wat haalbaar is. Samen met de adviseur wordt gekeken naar tempo, richting en mogelijkheden.
MEPD als begeleider bij outplacement
MEPD begeleidt medewerkers zorgvuldig naar werk dat past en ondersteunt werkgevers bij een helder en mensgericht proces. We kennen de industriële, technische en zakelijke arbeidsmarkt en helpen zowel bij individuele trajecten als groepsoutplacement.
Heb je vragen over outplacement, of wil je weten wat er in jouw situatie mogelijk is? Neem gerust contact op. We denken graag met je mee.
Mariël Ganzeboom
Marketing en Communicatie
Mijn passie is om op creatieve wijze een bijdrage te leveren aan de verdere groei en naamsbekendheid van MEPD. En daarmee indirect ook aan de ontwikkeling van mensen, teams en organisaties.
