Hoe is het om een
re-integratietraject te doorlopen?
In dit dubbelinterview geven Elsbeth en Paul een inkijkje in het proces en delen ze hun persoonlijke ervaringen met re-integratie. Daarbij komt ook naar voren hoe tweede spoor traject ervaringen er in de praktijk uitzien.
Is de re-integratie werknemer, kandidaat, deelnemer of coachee?
Elsbeth begint: “In een re-integratietraject word je vaak ‘kandidaat’ genoemd, maar ik voelde me daardoor extra anders, alsof ik er niet meer bij hoorde. Gebruik je gewoon ‘werknemer’, dan voelt het alsof ik nog onderdeel ben van het team.” Paul beaamt dit: “Ik noem mensen in mijn rapportages altijd ‘medewerker’ of ‘werknemer’. Dat klinkt inclusiever en zorgt ervoor dat je deelnemer zich ook verbonden blijft voelen.”
Van signalen naar uitzichtloosheid
Elsbeth werkte als HR-officer en merkte dat ze de controle aan het verliezen was. “Ik had veel signalen, zoals een kort lontje, veel ziektedagen en ik sliep ook slecht, maar niemand durfde ze te benoemen, ik zelf ook niet. Uiteindelijk belde de arbo-adviseur me voor iets anders. Maar ze voelde haarfijn aan dat het niet goed met me ging. Dit leidde tot mijn eerste ziekteperiode en een lange re-integratie. Mijn advies: Geef toe aan het moment dat je niet verder kunt. Ik bleef maar doorgaan. Ik dacht als iedereen zoveel ballen in de lucht kan houden, dan moet ik dat toch ook kunnen. Maar soms moet je accepteren dat het even niet gaat.”
Paul vult aan: “Ik zie dit ook vaak in mijn re-integratietrajecten. Mensen blijven doorgaan. Ze zetten vakantiedagen in om te herstellen en daarmee te verdoezelen, dat ze tijd nodig hebben om uit te rusten. De angst om te falen en het gevoel dat je altijd door moet gaan is voor veel medewerkers herkenbaar.”
Rouw en acceptatie
Elsbeth deelt dat ze zich schaamde om thuis te zitten en zich schuldig voelde: Als dan ook je omgeving regelmatig vraagt: ‘Zit je nog steeds thuis?’ dan helpt dat niet. Elsbeth: “Regelmatig vroeg ik mezelf af: Wanneer komt dat moment dat het beter met me gaat? Want ik werkte hard aan mijn herstel. Het keerpunt kwam pas toen ik besefte dat ik moest accepteren wat mij overkomen was. Ik erkende dat ik niet meer kon functioneren zoals vroeger, en pas toen ik dat deed, voelde ik een rust. Vanaf dat moment kon ik een andere beweging maken en een nieuwe richting inslaan. Het eureka-moment komt niet vanzelf, zoals vaak wordt gezegd na een burn-out. Dat moet je zelf ontdekken en creëren.”
Paul ziet dit vaker: “De rouwperiode van afscheid nemen van een oude werksituatie is pittig, maar het hoort erbij. Als mensen zich realiseren dat ze niet terug kunnen naar hun oude functie en een spoor 2 traject nodig is, valt er vaak iets van hen af. In die fase zie je ook goed wat tweede spoor traject ervaringen met iemand doen.”
De kracht van een externe coach
Elsbeth zocht contact met een externe coach: ”Dat voelde voor mij heel veilig. Ze stelde vragen die ik eerder niet durfde te beantwoorden, zoals: ‘Wil je eigenlijk wel terug naar je oude werkgever?’ Deze eerlijkheid was voor mij een eyeopener en ik begon beetje bij beetje te wennen aan het idee dat ik de navelstreng zou doorknippen. Ik durfde de stap te nemen om weg te gaan en dat gaf me een enorm gevoel van vrijheid.”
Paul: “Mijn ervaring is ook, dat een externe partij objectiever kan zijn, zonder de belangen van de werkgever. Een veilige omgeving creëren voor de medewerker is zo belangrijk, het is de basis. Wat we bespreken, blijft binnenskamers en daar hol ik niet mee naar HR. Het draait om vertrouwen én het tempo van de deelnemer. Ik stuur bij waar nodig, maar uiteindelijk doel is om iemand weer in beweging te krijgen, hoe klein die stap ook is.”
De eerste stapjes in een nieuwe richting
Na haar eerste periode van re-integratie, viel Elsbeth opnieuw uit. Elsbeth: “Het opnieuw uitvallen was niet makkelijk, maar het vertelde me wel iets belangrijks. Het was geen falen, geen terug naar af. Het was simpelweg een teken dat mijn herstel nog niet compleet was. Dat mijn kracht zich nog moest verdiepen om bestand te zijn tegen stormen. Ik koos ervoor om een Werk-fit traject via het UWV te volgen. Daar ontdekte ik waar mijn krachten en interesses lagen. Ik ging onderzoeken en kwam erachter dat coaching echt bij mij paste. Dat gaf me weer zelfvertrouwen. In een telefoontje met Paul van MEPD gaf ik aan dat ik aan het re-integreren ben en een werkplek zocht. Hoe ik dat traject voor me zag, daar dacht ik nog niet te ver over na. Ik maakte het vooral klein voor mezelf: Ik stap in de auto. Drink eerst een kop koffie. Ga aan de slag. Etc. Klein houden en niet te verder vooruit denken, was erg helpend voor mij.”
Paul legt uit dat hij ook altijd met kleine stapjes werkt. “We kijken niet te ver vooruit, zodat de drempel laag blijft. Dat geeft houvast en vertrouwen. Soms vragen deelnemers zich af of ze een functie aankunnen of wat hun salaris zal zijn, maar ik moedig ze aan om te beginnen met de sollicitatie te sturen. Daarna bekijken we de volgende stap wel weer.
De rol van werkgever en collega’s
Zowel Elsbeth als Paul benadrukken hoe belangrijk de rol van de werkgever is en van collega’s. “Vraag eens écht hoe het met iemand gaat of beter nóg de vraag: Hoe gaat het met jou vandaag?,” zegt Elsbeth. Deze simpele vraag kan het verschil maken tussen ‘uitval of overeind blijven’. Blijf transparant naar elkaar, benoem wat er gebeurt in je leven en zorg voor een veilige omgeving.”
Paul vult aan: “Ik zie ook in de trajecten die ik begeleid, dat medewerkers de steun van HR en collega’s erg
waarderen. Het geeft hen het gevoel dat ze er nog bij horen.”
Tips voor werkgever en werknemer
Elsbeth geeft werkgevers het advies om in te zien dat re-integratie veel meer is dan uren opbouwen. “Ik kwam niet ‘terug van een vakantie’, ik ben veranderd, zowel thuis als op het werk. Dat moet erkend worden.”
Paul benadrukt naar werknemers toe, dat die eerste stap essentieel is: “Heb lef, bel die werkgever, vraag naar die kans. Alles begint met de eerste stap.”
Meer weten over re-integratie?
Of heb je vragen over dit artikel? Neem gerust contact op met Elsbeth of Paul.
