Hoe (psychologisch)
vrij voel jij je?
Blog door
Marieke Vennik
We kennen het allemaal wel: je vindt ergens iets van. Misschien van het gedrag van een collega, of van een werkwijze die in jouw ogen best anders mag. Je loopt er steeds weer tegenaan. En ja, je weet dat je er iets mee moet. En dat stel je vooral uit.
In het coachvak hoor je dan vaak: dat zegt iets over jou. Zeker zegt dat iets over jou. Want je hebt een eigen verantwoordelijkheid ten aanzien van jouw wensen, behoeften, frustraties. Als je dingen graag anders wilt, dan heb je een verantwoordelijkheid (of keuze) om je daarover uit te spreken. En dan komt het meestal. Want eenmaal op dit punt aanbelandt, ga je excuses verzinnen om het niet te doen. Je laat het erbij zitten, onderneemt geen actie.
Wat maakt dat je geen actie onderneemt?
Wij mensen zijn uiteindelijk allemaal kuddedieren. We willen ergens bij horen, onderdeel zijn van een groep. Het idee dat je geen deel meer uitmaakt van de groep, kan een reden zijn om je niet uit te spreken over zaken. Het gevoel om afgewezen te worden. Tijdens een training die ik een aantal maanden geleden volgde, gaf de trainer de geruststellende gedachte mee dat je nooit alleen bent in de groep. Er zijn altijd meer mensen die vinden dat de pauze wel een half uur mag zijn in plaats van de geplande 3 kwartier. Of meer mensen die graag nog even naar het toilet willen, voordat er geoefend wordt met de nieuw aangeleerde technieken.
Ontbreken veiligheid van invloed op prestaties én ontwikkeling
De vraag binnen elke groep is, spreekt iedereen zich uit? Want, hoe veilig voelt het om je uit te spreken? Juist het ontbreken van die veiligheid of het gevoel van veiligheid, is een extra rem om je uit te spreken. En het kan de reden zijn dat je geen actie onderneemt. Bijvoorbeeld om in gesprek te gaan met die ene collega of een nieuw idee, waar je enthousiast over bent, te delen tijdens een vergadering.
Wanneer mensen zich niet veilig voelen op het werk, dan heeft dat invloed op prestaties en ontwikkeling, terwijl een hoge psychologische veiligheid juist zorgt voor betere prestaties. Op persoonlijk vlak brengt het gebrek aan psychologische veiligheid ook niet veel positiefs met zich mee. Denk hierbij aan overspannenheid, gebrek aan motivatie, zingeving, somberheid en zelfs depressie. Het omgekeerde is daarentegen ook het geval: een hoge psychologische veiligheid leidt tot meer werkplezier, meer betrokkenheid en meer zingeving.
Tips hoe je als werkgever voor een psychologisch vrije omgeving zorgt
Wat kun je als werkgever dan doen om ervoor te zorgen dat mensen zich psychologisch veilig voelen in jouw organisatie? De algemene tips zijn:
➡️ Zorg ervoor dat mensen zich gehoord, gezien, gewaardeerd en geaccepteerd voelen (aandacht)
➡️ Neem tegengeluiden serieus, de status quo mag worden uitgedaagd (verwelkom de stem van de minderheid)
➡️ Wees transparant; in visie, keuzes, besluiten (duidelijkheid/communicatie)
➡️ Laat iedereen meedoen (inclusie)
➡️ Durf elkaar aan te spreken en wees als directie/leidinggevende/MT zelf ook aanspreekbaar (feedback; geven en ontvangen)
Hoe doe je dit dan concreet?
Dat klinkt allemaal heel mooi én ook wat nietszeggend, toch? Want hóe doe je dat dan? Hoe geef je als drukbezet leidinggevende iedereen oprechte aandacht? Hoe geef je feedback? Hoe vind je de (zeer waardevolle) stem/mening van de mensen die zich niet snel laten horen?
We denken graag met je mee
Bij MEPD begeleiden we teams (op alle niveaus) bij dit soort thema’s. Wil je binnen jouw organisatie aandacht geven aan thema’s als psychologische veiligheid, inclusie of leiderschap versterken? Wil je hier wel eens over sparren en het concreet maken? Neem gerust vrijblijvend met mij of één van mijn collega’s op. Wij denken graag mee met wat er nodig is binnen jouw organisatie.
Lees ook het blog van collega Mariël over Vakantiemodus aan: de joy of getting out (JOGO)!
Marieke Vennik
Loopbaanadviseur
Ik geloof in passend werk. Werk moet energie géven. Een drive, enthousiast met iets bezig kunnen zijn. Persoonlijke groei en blij zijn met het resultaat van je inzet. Ik hou van mensen, organisaties en hun gedrag en zie overal kansen en mogelijkheden.
